Dokumenty i publikacje

Co mówi prawo?

  • Konstytucja RP stanowi: „W Rzeczypospolitej Polskiej językiem urzędowym jest język polski.” (art. 27).
  • Ustawa o języku polskim zobowiązuje wszystkie organy władzy publicznej oraz instytucje i organizacje, które uczestniczą w życiu publicznym do ochrony języka polskiego. Mają one:
    • dbać o to, by użytkownicy języka polskiego używali poprawnego języka i doskonalili swoją sprawność językową,
    • stwarzać warunki do właściwego rozwoju języka, który jest narzędziem międzyludzkiej komunikacji (art. 3 ust. 1 i ust. 2).

Ustawa o języku polskim określa też organy władzy publicznej, dla których język polski jest językiem urzędowym (art. 4).

  • Sprawozdania o stanie ochrony języka polskiego – Rada Języka Polskiego przy Prezydium PAN przedstawia Sejmowi i Senatowi, nie rzadziej niż co dwa lata, sprawozdanie o stanie ochrony języka polskiego (art. 12 ust. 2 ustawy o języku polskim).

Rada wyraża też, w drodze uchwały, opinie o używaniu języka polskiego w działalności publicznej oraz ustala zasady ortografii i interpunkcji języka polskiego (art. 13 ust. 1 ustawy o języku polskim). Opinii Rady może zasięgnąć każdy organ władzy publicznej, który wykonując swoje zadania będzie miał wątpliwości dotyczące użycia języka polskiego (art. 14 ust. 1 ustawy o języku polskim).

  • Kodeks postępowania administracyjnego nakazuje organom administracji publicznej, by wyjaśniały stronom postępowania zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwianiu sprawy. Umożliwi to wykonanie decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu (art. 11).
  • Ogólne rozporządzenie o ochronie danych – RODO to nowe podejście do ochrony danych. Rozporządzenie to zobowiązuje m.in. instytucje publiczne, by przetwarzały dane osobowe w sposób przejrzysty. „Zasada przejrzystości wymaga, by wszelkie informacje i wszelkie komunikaty związane z przetwarzaniem tych danych osobowych były łatwo dostępne i zrozumiałe oraz sformułowane jasnym i prostym językiem” (motyw 39).
  • Ustawa o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych zobowiązuje wszystkie instytucje publiczne m.in. do tego, by:
    • tworzyły dostępne strony internetowe i aplikacje mobilne, które będą zrozumiałe dla użytkownika tych stron i aplikacji – tak aby mógł on zrozumieć treść i sposób ich prezentacji (art. 4 ust. 11),
    • zapewniały poziom dostępności cyfrowej zgodny ze standardem WCAG 2.0. (wytyczne dla dostępności, załącznik do Ustawy o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych).
  • Ustawa o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami określa minimalne wymagania dotyczące dostępności architektonicznej, cyfrowej i informacyjno-komunikacyjnej.

Publikacje

  • „Komunikacja pisemna. Rekomendacje” to broszura da urzędników, z której dowiesz się:
    • jak pisać do obywateli w przyjaznym tonie,
    • jak komunikować się w internecie,
    • co zrobić, by uprościć język urzędowy, którym posługujesz się w swojej codziennej pracy.

Jest to drugie, rozszerzone wydanie broszury. Zawiera ona zachętę, aby urzędnicy stosowali zasady prostego języka, korzystali z porad językowych i sięgali do poradników. Pierwsze wydanie rekomendacji „Komunikacja pisemna” Szef Służby Cywilnej opracował w ramach inicjatywy „Obywatel”, w 2015 roku. Zarówno „Komunikacja pisemna”, jak i druga z rekomendacji – „Rozpatrywanie sygnałów obywatelskich” są dostępne w Serwisie Służby Cywilnej, w zakładce poświęconej konferencji "Urząd, który obywatele rozumieją" i przyjaznej komunikacji.

Prezentowane tam publikacje mają uniwersalny charakter – zawarte w nich zasady możesz wykorzystać także, kiedy tworzysz teksty tematy, które nie są związane z Funduszami Europejskimi.