Wynagrodzenia w służbie cywilnej

Uwaga! Wyjaśnienia Departamentu Służby Cywilnej mają charakter opinii, a nie wiążącej wykładni prawa. To pracodawca odpowiada za realizację czynności wynikających ze stosunku pracy oraz stosowanie i wykładnię prawa w tym zakresie. Spory dotyczące stosunku pracy rozstrzyga sąd pracy.

1. Jakie są zasady ustalania wysokości wynagrodzenia zasadniczego członka korpusu służby cywilnej?

2. Czy wynik wartościowania stanowiska pracy powinien mieć wpływ na poziom wynagrodzenia zasadniczego? Jakie inne czynniki należy brać pod uwagę ustalając poziom wynagrodzenia zasadniczego?

3. Czy w wyniku wartościowania stanowisk pracy pracodawca ma obowiązek przyporządkowania zakresów mnożników kwoty bazowej do poszczególnych przedziałów punktowych? W jaki sposób to zrobić?

4. Czy pracodawca ma obowiązek uzgodnienia z zakładową organizacją związkową określenia mnożników przyporządkowanych do poszczególnych przedziałów punktowych?

5. Czy należy zaokrąglać mnożnik kwoty bazowej do jednego miejsca po przecinku?

6. Czy urzędnikowi służby cywilnej, któremu brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, można ustalić niższe wynagrodzenie po przeniesieniu na inne stanowisko na podstawie art. 62 ust. 1 ustawy o służbie cywilnej?

7. Czy dodatek za wieloletnią pracę w służbie cywilnej powinien być wypłacany od momentu udokumentowania okresu zatrudnienia, który uprawnia do tego dodatku, czy też od momentu, kiedy pracownik faktycznie osiągnął okres zatrudnienia wymagany do przyznania dodatku lub jego wyższej stawki?

8. Jak ustalać uprawnienia do dodatku za wieloletnią pracę w służbie cywilnej w przypadku, gdy z członkiem korpusu służby cywilnej zostanie zawarta druga, równolegle trwająca umowa o pracę w tym samym urzędzie?

9. Czy okres prowadzenia działalności gospodarczej i okres wykonywania umowy cywilnoprawnej wlicza się do okresów, które uprawniają członka korpusu służby cywilnej do dodatku za wieloletnią pracę w służbie cywilnej?

10. Czy okresy pracy za granicą mogą być zaliczone do okresu zatrudnienia w służbie cywilnej w zakresie uprawnień pracowniczych? Jakie dokumenty potwierdzają okres pracy za granicą?

11. Czy okres pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika można wliczyć do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia do dodatku za wieloletnią pracę w służbie cywilnej i nagrody jubileuszowej?

12. Czy okres służby w Straży Granicznej wlicza się do okresu pracy, który uprawnia do dodatku za wieloletnią pracę w służbie cywilnej?

13. Jaka wysokość dodatku służby cywilnej przysługuje urzędnikowi, który pracuje w niepełnym wymiarze zatrudnienia?

14. Czy przyznanie dodatkowego składnika wynagrodzenia (dodatku) może uzasadniać zmniejszenie wynagrodzenia zasadniczego tak, aby zachować dotychczasowy poziom wynagrodzenia ogółem?

15. Jakie są zasady przyznawania i finansowania dodatku zadaniowego?

16. Czy członkowi korpusu służby cywilnej można przyznać dodatek zadaniowy za wykonywanie zadań innych niż urzędnicze, np. prac remontowych na terenie urzędu?

17. Czy istnieje możliwość cofnięcia decyzji o przyznaniu dodatku zadaniowego? Jakie okoliczności uzasadniają taką decyzję?

18. Czy członkowi korpusu służby cywilnej przysługuje dodatek za pracę w porze nocnej?

19. Jakie są zasady tworzenia funduszu nagród w urzędzie?

20. Jakie są zasady przyznawania pracownikom nagród z funduszu nagród?

21. Czy pracodawca może przewidzieć w uregulowaniach wewnętrznych (np. regulaminie pracy) udzielenie pracownikowi „urlopu nagrodowego”?

22. Jakie okresy pracy uprawniają członka korpusu służby cywilnej do nagrody jubileuszowej?

23. Czy w przypadku równolegle trwającego stosunku pracy nagroda jubileuszowa przysługuje członkowi korpusu służby cywilnej u każdego z pracodawców?

24. Czy członek korpusu służby cywilnej może otrzymać nagrodę jubileuszową po przepracowaniu okresu innego niż ten, który określają przepisy?

25. W jakiej wysokości należy wypłacić nagrodę jubileuszową, jeśli pracownik przedstawił pracodawcy dokumenty o dodatkowym okresie zatrudnienia, który uprawnia go do takiej nagrody?

26. Czy członek korpusu służby cywilnej, który rozwiązał stosunek pracy może otrzymać nagrodę jubileuszową, jeżeli do nabycia prawa do tej nagrody brakuje mniej niż 12 miesięcy?

27. Pracownik rozwiązał stosunek pracy w związku z przejściem na emeryturę i wypłacono mu nagrodę jubileuszową, do otrzymania której brakowało mniej niż 12 miesięcy. Czy nagroda ta będzie przysługiwała ponownie, gdy pracownik podejmie pracę w służbie cywilnej i osiągnie faktyczny staż pracy, który uprawnia do tej nagrody?

28. Czy do podstawy wymiaru zasiłku macierzyńskiego należy wliczać nagrody i dodatki zadaniowe?

29. Czy do podstawy wymiaru zasiłku chorobowego i macierzyńskiego należy wliczać dodatek służby cywilnej?

30. Jakie okresy zatrudnienia są wliczane do ustalenia odprawy emerytalnej i rentowej?

31. Jakie okresy zatrudnienia uprawniają urzędnika służby cywilnej do dodatkowego urlopu wypoczynkowego?

32. Na jakich stanowiskach powinni być zatrudniani pracownicy służby bhp? Czy obowiązują ich takie same zasady wynagradzania jak członków korpusu służby cywilnej?

33. Jakie stanowiska można uznać za „równorzędne pod względem płacowym” ze stanowiskiem naczelnika wydziału w ministerstwie?

34. Dyrektor generalny urzędu zawiesił pracownika w pełnieniu obowiązków w związku z prowadzonym przeciw niemu postępowaniem dyscyplinarnym/karnym. Czy temu pracownikowi przysługuje wynagrodzenie, w tym w trakcie przebywania na zwolnieniu lekarskim?

35. Prokurator zastosował wobec pracownika środek zapobiegawczy w postaci zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych. Czy w okresie tym pracownikowi przysługuje wynagrodzenie?

36. Pracownik został zawieszony w pełnieniu czynności służbowych na skutek postanowienia prokuratora. Czy dyrektor generalny urzędu powinien odrębnie zawiesić tego pracownika w pełnieniu obowiązków, jeżeli zostało wszczęte przeciwko niemu postępowanie karne?

37. Pracownik został zawieszony w pełnieniu czynności służbowych na skutek postanowienia prokuratora. Czy przysługuje mu wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy wskutek choroby jeżeli przebywa w tym okresie na zwolnieniu lekarskim?

38. Czy okres zawieszenia w pełnieniu czynności służbowych na skutek postanowienia prokuratora wlicza się do okresu zatrudnienia, od którego zależą uprawnienia pracownicze?

1. Jakie są zasady ustalania wysokości wynagrodzenia zasadniczego członka korpusu służby cywilnej?

Wynagrodzenie zasadnicze członka korpusu służby cywilnej jest ustalane z zastosowaniem mnożnika kwoty bazowej. Wysokość kwoty bazowej określa ustawa budżetowa na dany rok*. Natomiast poziom mnożnika musi mieścić się w przedziałach przewidzianych dla danej grupy stanowisk. Przedziały te określa załącznik nr 2 do rozporządzenia „stanowiskowo-płacowego”**.

Przy ustalaniu poziomu mnożnika kwoty bazowej, a tym samym poziomu wynagrodzenia zasadniczego, należy w szczególności uwzględnić:

  • wynik wartościowania stanowiska pracy,
  • ocenę pracy, w tym poziom kompetencji i wyniki pracy,
  • uwarunkowania rynku pracy***.

Ponadto poziom wynagrodzenia zasadniczego powinien być ustalany z uwzględnieniem zasad wynikających z Kodeksu pracy, w szczególności równego traktowania oraz niedyskryminacji pracowników****, a także przepisów o płacy minimalnej.

* Art. 87 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1559, z późn. zm.).

** Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie określenia stanowisk urzędniczych, wymaganych kwalifikacji zawodowych, stopni służbowych urzędników służby cywilnej, mnożników do ustalania wynagrodzenia oraz szczegółowych zasad ustalania i wypłacania innych świadczeń przysługujących członkom korpusu służby cywilnej (Dz. U. z 2018 r. poz. 807).

*** Zarządzenie Nr 3 Szefa Służby Cywilnej z dnia 30 maja 2012 r. w sprawie standardów zarządzania zasobami ludzkimi w służbie cywilnej (Cz. IV - Motywowanie).

**** Art. 183a ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2019 r., poz. 1040).

***** Ustawa z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz.U. z 2018 r. poz. 2177).

2. Czy wynik wartościowania stanowiska pracy powinien mieć wpływ na poziom wynagrodzenia zasadniczego? Jakie inne czynniki należy brać pod uwagę ustalając poziom wynagrodzenia zasadniczego?

Wynik wartościowania stanowiska pracy to ważny, ale nie jedyny czynnik, który kształtuje poziom wynagrodzenia zasadniczego. Członkowie korpusu służby cywilnej mogą otrzymywać różne wynagrodzenie zasadnicze, pomimo że zajmują stanowiska pracy, które w wyniku wartościowania uzyskały taką samą ilość punktów. Różnice te mogą być wynikiem m.in.:

  • różnego poziomu doświadczenia i kompetencji*, które posiadają poszczególni członkowie korpusu służby cywilnej,
  • zróżnicowanej oceny pracy wykonywanej przez członków korpusu służby cywilnej,
  • uwarunkowań rynku pracy.

Różnice w poziomie wynagrodzenia zasadniczego pomiędzy stanowiskami pracy, które wynikają z hierarchii stanowisk, powinny zostać ustalone w taki sposób, aby motywowały pracowników do awansowania i rozwoju.

* Wiedza, umiejętności i postawa, które pozwalają realizować zadania na odpowiednim poziomie.

3. Czy w wyniku wartościowania stanowisk pracy pracodawca ma obowiązek przyporządkowania zakresów mnożników kwoty bazowej do poszczególnych przedziałów punktowych? W jaki sposób to zrobić?

Choć nie wynika to z przepisów, to logiczną konsekwencją procesu wartościowania stanowisk pracy powinno być przyporządkowanie zakresów mnożników kwoty bazowej do poszczególnych przedziałów punktowych. Pracodawca ma obowiązek określić liczbę i zakres przedziałów punktowych wartościowania. Podział na przedziały punktowe powinien m.in. umożliwiać wyraźne ustalenie hierarchii stanowisk pracy w ramach urzędu. Liczba punktów uzyskanych w wyniku wartościowania jest podstawą do zakwalifikowania stanowiska pracy do odpowiedniego przedziału punktowego*.

Zakresy mnożników kwoty bazowej mogą być przypisane do poszczególnych przedziałów punktowych na przykład w formie tabeli. Tabela taka ma charakter pomocniczy. Wspiera ona pracodawcę w kształtowaniu polityki wynagradzania w urzędzie, a tym samym ustalaniu poziomu wynagrodzenia zasadniczego. Sposób wprowadzenia tabeli nie jest określony, zatem decyzja w tym zakresie należy do pracodawcy. Tabela może zostać określona w dokumencie o charakterze wewnętrznie obowiązującym w danym urzędzie, np. w zarządzeniu. Wówczas ma ona charakter wiążący przy ustalaniu poziomu wynagrodzenia zasadniczego członków korpusu służby cywilnej.

Przyporządkowanie mnożników kwoty bazowej do poszczególnych przedziałów punktowych powinno uwzględniać następujące wytyczne:

przedziały mnożników nie mogą być niższe lub wyższe od mnożników określonych w rozporządzeniu „stanowiskowo-płacowym”**,
przedziały mnożników powinny być dostosowane do możliwości finansowych danego urzędu,
przedziały mnożników powinny być określane z zachowaniem zasady, że im wyższy przedział punktowy, tym wyższe wartości minimalne i maksymalne mnożników kwoty bazowej.

Należy pamiętać, że przedziały punktowe wyników wartościowania muszą być rozłączne*** (np. 1-100, 101-200, ale nie 1-100, 80-200). Natomiast przedziały mnożników przyporządkowane do kolejnych przedziałów punktowych nie muszą być rozłączne. Przykładowo zakres mnożników dla przedziału 1-100 punktów może wynosić 1,5-2,0, a dla przedziału 101-200 punktów – 1,8-2,5.

* § 26 i § 27 ust. 1 zarządzenia nr 1 Prezesa Rady Ministrów z dnia 7 stycznia 2011 r. w sprawie zasad dokonywania opisów i wartościowania stanowisk pracy w służbie cywilnej (M.P. Nr. 5 poz. 61, z późn. zm.).

** Załącznik nr 2 do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie określenia stanowisk urzędniczych, wymaganych kwalifikacji zawodowych, stopni służbowych urzędników służby cywilnej, mnożników do ustalania wynagrodzenia oraz szczegółowych zasad ustalania i wypłacania innych świadczeń przysługujących członkom korpusu służby cywilnej (Dz. U. z 2018 r. poz. 807).

*** § 27 ust. 1 pkt. 3 zarządzenia nr 1 Prezesa Rady Ministrów z dnia 7 stycznia 2011 r. w sprawie zasad dokonywania opisów i wartościowania stanowisk pracy w służbie cywilnej (M.P. Nr. 5 poz. 61, z późn. zm.).

4. Czy pracodawca ma obowiązek uzgodnienia z zakładową organizacją związkową określenia mnożników przyporządkowanych do poszczególnych przedziałów punktowych?

Nie, pracodawca nie ma takiego obowiązku. Obowiązujące przepisy* wymagają jedynie, aby pracodawca w uzgodnieniu z zakładową organizacją związkową ustalał i zmieniał regulaminy nagród i premiowania. Dotyczy to również zasad podziału środków na wynagrodzenia dla pracowników zatrudnionych w państwowej jednostce sfery budżetowej.

* Art. 27 ust. 3 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (Dz. U. z 2019 r. poz. 263).

5. Czy należy zaokrąglać mnożnik kwoty bazowej do jednego miejsca po przecinku?

Nie ma takiej konieczności. W rozporządzeniu „stanowiskowo-płacowym”, mnożniki kwoty bazowej, które są wartościami granicznymi przedziałów, zostały określone z dokładnością do jednego miejsca po przecinku*. Nie oznacza to jednak, że należy dokonać zmiany (zaokrąglenia) wysokości mnożników, które zawierają się w granicach poszczególnych przedziałów.

* Załącznik nr 2 do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie określenia stanowisk urzędniczych, wymaganych kwalifikacji zawodowych, stopni służbowych urzędników służby cywilnej, mnożników do ustalania wynagrodzenia oraz szczegółowych zasad ustalania i wypłacania innych świadczeń przysługujących członkom korpusu służby cywilnej (Dz. U. z 2018 r. poz. 807).

6. Czy urzędnikowi służby cywilnej, któremu brakuje nie więcej niż 4 lata do osiągnięcia wieku emerytalnego, można ustalić niższe wynagrodzenie po przeniesieniu na inne stanowisko na podstawie art. 62 ust. 1 ustawy o służbie cywilnej?

Tak. Może to jednak nastąpić nie wcześniej niż po upływie okresu trzech miesięcy następujących po miesiącu, w którym został on przeniesiony na nowe stanowisko*.

* Art. 62 ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1559, z późn. zm.).

7. Czy dodatek za wieloletnią pracę w służbie cywilnej powinien być wypłacany od momentu udokumentowania okresu zatrudnienia, który uprawnia do tego dodatku, czy też od momentu, kiedy pracownik faktycznie osiągnął okres zatrudnienia wymagany do przyznania dodatku lub jego wyższej stawki?

Pracownik, który posiada odpowiedni staż pracy nabywa prawo do dodatku za wieloletnią pracę w służbie cywilnej niezależnie od tego, czy pracodawca posiada udokumentowaną wiedzę o faktycznym stażu pracy pracownika. Pracodawca ma obowiązek wypłaty pracownikowi przysługującej mu kwoty dodatku od momentu, kiedy faktycznie osiągnął on staż pracy uprawniający do dodatku lub jego wyższej stawki. Niemniej warunkiem przyznania i wypłaty dodatku jest udokumentowanie przez pracownika prawa do tego dodatku*.

Należy podkreślić, że dodatek za wieloletnią pracę w służbie cywilnej stanowi element składowy wynagrodzenia członka korpusu służby cywilnej. Wynagrodzenie jako całość oraz osobno każdy ze składników wynagrodzenia jest prawem o charakterze osobistym, którego pracownik nie może się zrzec**. Prawo do wynagrodzenia należy traktować jako nabywane z mocy prawa i niezbywalne, niezależnie od działań i zaniechań pracownika o charakterze formalnym.

* § 4 ust. 5 i 6 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie określenia stanowisk urzędniczych, wymaganych kwalifikacji zawodowych, stopni służbowych urzędników służby cywilnej, mnożników do ustalania wynagrodzenia oraz szczegółowych zasad ustalania i wypłacania innych świadczeń przysługujących członkom korpusu służby cywilnej (Dz. U. z 2018 r. poz. 807).

** Art. 84 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. − Kodeks pracy (Dz. U. z 2019 r., poz. 1040).

8. Jak ustalać uprawnienia do dodatku za wieloletnią pracę w służbie cywilnej w przypadku, gdy z członkiem korpusu służby cywilnej zostanie zawarta druga, równolegle trwająca umowa o pracę w tym samym urzędzie?

Jeśli członek korpusu służby cywilnej jest zatrudniony u tego samego pracodawcy w ramach dwóch stosunków pracy, to uprawnienia pracownicze powinny być ustalane odrębnie w ramach każdego ze stosunków pracy. Okres zatrudnienia w ramach trwającego stosunku pracy nie wlicza się do okresu, który uprawnia do dodatku za wieloletnią pracę w służbie cywilnej z tytułu nawiązanej później umowy o pracę.

W służbie cywilnej zasadą powinno być zatrudnianie członka korpusu służby cywilnej na jednym stanowisku pracy, w ramach jednego stosunku pracy u danego pracodawcy. Zawarcie drugiej umowy o pracę z tym samym członkiem korpusu służby cywilnej można uznać za dopuszczalne tylko w szczególnie uzasadnionych okolicznościach. Przedmiotem drugiego stosunku pracy powinno być wykonywanie zadań o charakterze odmiennym od zadań wynikających z pierwszego stosunku pracy. Zawarcie drugiej umowy o pracę nie może także naruszać przepisów o czasie pracy członków korpusu służby cywilnej (zwłaszcza przepisów ochronnych).

9. Czy okres prowadzenia działalności gospodarczej i okres wykonywania umowy cywilnoprawnej wlicza się do okresów, które uprawniają członka korpusu służby cywilnej do dodatku za wieloletnią pracę w służbie cywilnej?

Nie. W obecnym stanie prawnym okres prowadzenia działalności gospodarczej i wykonywania umowy cywilnoprawnej nie podlega wliczeniu do okresów pracy, od których zależy wysokość dodatku za wieloletnia pracę w służbie cywilnej.

Działalność gospodarczą przedsiębiorca wykonuje we własnym imieniu i na własny rachunek. Zatem nie jest ona okresem pracowniczego zatrudnienia w rozumieniu przepisów prawa pracy, w tym pragmatyk pracowniczych, do których stosuje się przepisy prawa pracy. W ustawie o służbie cywilnej pojęcie „okres zatrudnienia”, który jest uwzględniany do ustalenia wysokości dodatku za wieloletnią pracę*, oznacza okres pozostawania w stosunku pracy. Może być on nawiązany na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania lub spółdzielczej umowy o pracę.

Okresem pracowniczego zatrudnienia w rozumieniu przepisów prawa pracy nie jest również okres wykonywania umowy cywilnoprawnej, np. umowy o dzieło.

Brak jest również podstaw prawnych do uznania okresu prowadzenia działalności gospodarczej oraz wykonywania umowy cywilnoprawnej za „inny udowodniony okres”, który z mocy odrębnych przepisów podlega wliczeniu do okresu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze.

* Art. 90 ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (Dz. U. z 2018 r. poz. 1559, z późn. zm.).

10. Czy okresy pracy za granicą mogą być zaliczone do okresu zatrudnienia w służbie cywilnej w zakresie uprawnień pracowniczych? Jakie dokumenty potwierdzają okres pracy za granicą?

Tak, udokumentowane okresy pracy za granicą, są zaliczane do okresów pracy w służbie cywilnej w zakresie uprawnień pracowniczych*.

Przepisy prawa pracy nie określają, jakie dokumenty pracownik powinien przekazać pracodawcy, aby potwierdzić okres zatrudnienia za granicą. Dopuszczają jednak możliwość przedstawienia zarówno świadectwa pracy, jak również innych dokumentów, które potwierdzają okresy zatrudnienia. Weryfikacja autentyczności, kompletności i przydatności dokumentów do ustalenia okresów zatrudnienia oraz uprawnień pracowniczych należy do pracodawcy.

* Art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U. z 2018 r. poz. 1265, z późn. zm.).

** Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 10 grudnia 2018 r. w sprawie dokumentacji pracowniczej (Dz. U. poz. 2369).

11. Czy okres pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika można wliczyć do stażu pracy, od którego zależą uprawnienia do dodatku za wieloletnią pracę w służbie cywilnej i nagrody jubileuszowej?

Tak. Obowiązujące przepisy* umożliwiają wliczenie okresu pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika** do stażu pracy, który uprawnia do dodatku za wieloletnią pracę w służbie cywilnej i nagrody jubileuszowej. Dotyczy to jednak tylko okresu pracy, który przypada po 31 grudnia 1982 r.

Udokumentowanie okresu pracy w charakterze domownika jest obowiązkiem pracownika. Zaświadczenie, które potwierdza wykonywanie tego typu pracy wydaje właściwy urząd gminy.

* Art. 1 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (Dz. U. Nr 54, poz. 310), w związku z art. 90 ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (Dz.U. z 8 r. poz. 1559, z późn. zm.).

** Art. 6 pkt. 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2019 r., poz. 299, z późn. zm).

12. Czy okres służby w Straży Granicznej wlicza się do okresu pracy, który uprawnia do dodatku za wieloletnią pracę w służbie cywilnej?

Tak. Funkcjonariuszowi, który po zwolnieniu ze służby w Straży Granicznej podjął pracę, okres tej służby wlicza się do okresu zatrudnienia w zakresie wszelkich uprawnień wynikających z prawa pracy. Nie będzie mogło to nastąpić jedynie w przypadku, gdy funkcjonariusz został zwolniony ze służby ponieważ:

  • otrzymał karę dyscyplinarną wydalenia ze służby,
  • został skazany prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo umyślne, ścigane z oskarżenia publicznego lub za przestępstwo skarbowe umyślne*.

* Art. 84 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej (Dz. U. z 2019 r., poz. 147, z późn. zm), w związku z art. 302 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2019 r., poz. 1040).

13. Jaka wysokość dodatku służby cywilnej przysługuje urzędnikowi, który pracuje w niepełnym wymiarze zatrudnienia?

Wynagrodzenie za pracę, w tym wysokość dodatku służby cywilnej powinno być ustalone w wysokości proporcjonalnej do wymiaru czasu pracy, który obowiązuje danego pracownika*.

* 78 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeksu pracy (Dz. U. z 2019 r., poz. 1040), w związku z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (Dz.U. z 2018 r. poz. 1559, z późn. zm.).

14. Czy przyznanie dodatkowego składnika wynagrodzenia (dodatku) może uzasadniać zmniejszenie wynagrodzenia zasadniczego tak, aby zachować dotychczasowy poziom wynagrodzenia ogółem?

Nie. Dodatkowe składniki wynagrodzenia (dodatki) przysługują członkom korpusu służby cywilnej niezależnie od ustalonego wynagrodzenia zasadniczego*. Jeżeli na danym stanowisku nie nastąpiła zmiana rodzaju, ilości pracy oraz wymagań określonych w opisie stanowiska pracy, przyznanie dodatku nie powinno skutkować obniżeniem wynagrodzenia zasadniczego. Praktykowanie takich działań może pozostawać w sprzeczności z celem ustanowienia dodatków, np. wykonywaniem dodatkowych zadań, posiadaniem statusu urzędnika służby cywilnej. Działania takie mogą także stanowić naruszenie zasady równego traktowania w zakresie wynagradzania**.

* Załącznik do zarządzenia Nr 3 Szefa Służby Cywilnej z dnia 30 maja 2012 r. w sprawie standardów zarządzania zasobami ludzkimi w służbie cywilnej, (część IV. Motywowanie, ust. 2).

** Art. 183c ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2019 r., poz. 1040).

15. Jakie są zasady przyznawania i finansowania dodatku zadaniowego?

Członek korpusu służby cywilnej może otrzymać dodatek zadaniowy za wykonywanie dodatkowych zadań, które powierzy mu pracodawca. Dodatek jest przyznawany na okres wykonywania tych zadań. Wypłaca się go ze środków na wynagrodzenia*.

Przyznanie dodatku zadaniowego należy poprzedzić analizą zadań, które wykonuje pracownik, aby ustalić, czy są to zadania dodatkowe. Są to zadania inne niż te, które określa opis stanowiska pracy lub zakres obowiązków. Zadaniami dodatkowymi mogą być również zadania tożsame z tymi, które są w opisie stanowiska pracy lub zakresie obowiązków, ale są czasowo wykonywane w zwiększonej ilości. Sytuacja taka może wystąpić, gdy trzeba zastąpić nieobecnego pracownika lub wykonać zadania, które są przypisane do innego, nieobsadzonego czasowo stanowiska pracy.

Decyzja o tym, czy dodatek zadaniowy zostanie przyznany i w jakiej wysokości należy do pracodawcy. Jest ona uzależniona w szczególności od możliwości finansowych urzędu oraz sytuacji kadrowej danej komórki organizacyjnej. Pracodawca decyduje także o tym, na jak długo dodatek zadaniowy jest przyznany. Jest to uzależnione od długości okresu, przez jaki pracownik będzie wykonywać dodatkowe obowiązki.

Więcej informacji na temat dodatków zadaniowych w służbie cywilnej zawiera dokument pn. „Analiza wybranych zasad przyznawania dodatków zadaniowych członkom korpusu służby cywilnej oraz dobre praktyki rekomendowane przez Szefa Służby Cywilnej”

* Art. 88 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (Dz.U. z 2018 r. poz. 1559, z późn. zm.).

16. Czy członkowi korpusu służby cywilnej można przyznać dodatek zadaniowy za wykonywanie zadań innych niż urzędnicze, np. prac remontowych na terenie urzędu?

Nie. Dodatek zadaniowy przysługuje za dodatkowe zadania, które są ustalane dla stanowisk o charakterze urzędniczym. Katalog stanowisk urzędniczych w służbie cywilnej określają przepisy prawa*.

* Załącznik nr 1 do Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie określenia stanowisk urzędniczych, wymaganych kwalifikacji zawodowych, stopni służbowych urzędników służby cywilnej, mnożników do ustalania wynagrodzenia oraz szczegółowych zasad ustalania i wypłacania innych świadczeń przysługujących członkom korpusu służby cywilnej (Dz. U. z 2018 r. poz. 807).

17. Czy istnieje możliwość cofnięcia decyzji o przyznaniu dodatku zadaniowego? Jakie okoliczności uzasadniają taką decyzję?

Tak. Decyzja zarówno o przyznaniu, jak i cofnięciu przyznania dodatku zadaniowego stanowi wyłączną kompetencję pracodawcy. Decyzja taka nie może jednak dotyczyć okresu, który minął.

Przyznanie dodatku zadaniowego powinno zakończyć się w dniu, w którym upływa okres wskazany w decyzji o przyznaniu tego dodatku lub w dniu, w którym ustała przyczyna przyznania dodatku. Okolicznością taką może być np. obsadzenie wakatu lub zakończenie nieobecności zastępowanego pracownika. Powodem, który uzasadnia cofnięcie dodatku jest także długotrwała nieobecność pracownika, któremu powierzono dodatkowe zadania.

18. Czy członkowi korpusu służby cywilnej przysługuje dodatek za pracę w porze nocnej?

Tak. Pracownikowi, który wykonuje pracę w porze nocnej przysługuje dodatek do wynagrodzenia za każdą godzinę pracy w porze nocnej. Wynosi on 20% stawki godzinowej, która wynika z minimalnego wynagrodzenia za pracę*. Dodatek za pracę w porze nocnej przysługuje członkowi korpusu służby cywilnej niezależnie od rekompensaty w postaci czasu wolnego, który otrzymuje w zamian za pracę w godzinach nadliczbowych.

* Art. 1518 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2019 r., poz. 1040), w związku z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (Dz.U. z 2018 r. poz. 1559, z późn. zm.).

19. Jakie są zasady tworzenia funduszu nagród w urzędzie?

Utworzenie i dysponowanie funduszem nagród w urzędzie należy do kompetencji pracodawcy. Obowiązkowa wysokość zaplanowanego funduszu wynosi 3% planowanych wynagrodzeń osobowych. Może być ona podwyższana w ramach posiadanych środków na wynagrodzenia*.

Obowiązek utworzenia funduszu nagród oraz możliwość jego podwyższania nie oznacza konieczności wydatkowania środków z tego funduszu.

* Art. 93 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (Dz.U. 2018 poz. 1559, z późn. zm.).

20. Jakie są zasady przyznawania pracownikom nagród z funduszu nagród?

Nagrody z funduszu nagród są przyznawane za szczególne osiągnięcia w pracy zawodowej*. Oznacza to, że nagroda jest wyróżnieniem. Powinni ją otrzymać pracownicy, którzy w danym okresie osiągnęli w pracy ponadprzeciętne wyniki, wykazali się szczególnym zaangażowaniem, postawą, itp. Brak nagrody nie powinien być traktowany jako kara dla pracowników, którzy wykonywali obowiązki w sposób zgodny z oczekiwaniami, ale nie wykazali się szczególnymi osiągnięciami.

Przyznanie nagrody oraz określenie jej wysokości jest kompetencją pracodawcy, który dysponuje funduszem nagród. Nagroda ma charakter uznaniowy. Pracownik nie ma roszczenia o jej przyznanie.

Szczegółowe zalecenia dotyczące określania zasad oraz kryteriów przyznawania nagród w urzędzie formułują standardy zarządzania zasobami ludzkimi w służbie cywilnej**. Natomiast katalog inspirujących rozwiązań oraz dobrych praktyk w zakresie nagradzania, które rekomenduje Szef Służby Cywilnej zawiera Analiza wybranych zasad przyznawania nagród członkom korpusu służby cywilnej.

* Art. 93 ust 1. ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (Dz.U. 2018 poz. 1559, z późn. zm.).

** Załącznik do zarządzenia Nr 3 Szefa Służby Cywilnej z dnia 30 maja 2012 r. w sprawie standardów zarządzania zasobami ludzkimi w służbie cywilnej (część IV Motywowanie, ust 5 i 6).

21. Czy pracodawca może przewidzieć w uregulowaniach wewnętrznych (np. regulaminie pracy) udzielenie pracownikowi „urlopu nagrodowego”?

Nie. W służbie cywilnej nie ma możliwości nagrodzenia pracownika w taki sposób. Za szczególne osiągnięcia w pracy zawodowej członkowie korpusu służby cywilnej mogą otrzymać nagrodę z funduszu nagród*. Pracodawca może natomiast przewidzieć w uregulowaniach wewnętrznych nagradzanie pracownika za wzorowe wypełnienie obowiązków np. pochwałą na piśmie czy wyróżnieniem.

* Art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (Dz.U. z 2018 r. poz. 1559 z późn. zm.).

22. Jakie okresy pracy uprawniają członka korpusu służby cywilnej do nagrody jubileuszowej?

Do okresów pracy, które uprawniają członka korpusu służby cywilnej do nagrody jubileuszowej pracodawca wlicza wszystkie poprzednie zakończone okresy zatrudnienia. Wyjątkiem jest sytuacja, w której pracownik wykonuje pracę w urzędzie w czasie urlopu bezpłatnego udzielonego w celu wykonywania tej pracy. W takim przypadku okres zatrudnienia, który poprzedza dzień urlopu bezpłatnego, wlicza się do okresu pracy uprawniającego do nagrody jubileuszowej*.

Pracodawca bierze także pod uwagę inne udowodnione okresy, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów podlegają one wliczeniu do okresu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze**. Nie uwzględnia natomiast okresów zatrudnienia w partii komunistycznej (Polskiej Partii Robotniczej i Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej), oraz w organach bezpieczeństwa państwa***, bez względu na stanowisko, które zajmował pracownik.

Analogiczne rozwiązania dotyczą ustalania okresów uprawniających członka korpusu służby cywilnej do dodatku za wieloletnią pracę w służbie cywilnej.

* § 5 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie określenia stanowisk urzędniczych, wymaganych kwalifikacji zawodowych, stopni służbowych urzędników służby cywilnej, mnożników do ustalania wynagrodzenia oraz szczegółowych zasad ustalania i wypłacania innych świadczeń przysługujących członkom korpusu służby cywilnej (Dz. U. z 2018 r. poz. 807).

** Art. 91 ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (Dz.U. z 2018 r. poz. 1559 z późn. zm.).

*** W rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów (Dz.U. z 2019 r. poz. 430, z późn. zm.).

23. Czy w przypadku równolegle trwającego stosunku pracy nagroda jubileuszowa przysługuje członkowi korpusu służby cywilnej u każdego z pracodawców?

Tak. Członkowi korpusu służby cywilnej, który jest zatrudniony u więcej niż jednego pracodawcy, nagroda jubileuszowa przysługuje u każdego z tych pracodawców. Warunkiem jest posiadanie stażu pracy, który uprawnia do tej nagrody*. Uprawnienia pracownicze powinny być ustalane odrębnie w ramach każdego z równolegle trwających stosunków pracy.

* Art. 91 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (Dz.U. z 2018 r. poz. 1559 z późn. zm.).

24. Czy członek korpusu służby cywilnej może otrzymać nagrodę jubileuszową po przepracowaniu okresu innego niż ten, który określają przepisy?

Nie. Nagroda jubileuszowa jest wypłacana po przepracowaniu 20, 25, 30, 35, 40 i 45 lat pracy w wysokości odpowiednio 75%, 100%, 150%, 200%, 300% i 400% miesięcznego wynagrodzenia*. Wyjątkiem jest sytuacja, w której pracownik przechodzi na rentę z tytułu niezdolności do pracy lub emeryturę i brakuje mu mniej niż 12 miesięcy do nabycia prawa do nagrody jubileuszowej. W takim przypadku nagrodę wypłaca się w dniu ustania stosunku pracy w związku z przejściem na rentę lub emeryturę**.

* Art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (Dz.U. z 2017 r. poz. 1559 z późn. zm.).

** § 6 ust. 4 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie określenia stanowisk urzędniczych, wymaganych kwalifikacji zawodowych, stopni służbowych urzędników służby cywilnej, mnożników do ustalania wynagrodzenia oraz szczegółowych zasad ustalania i wypłacania innych świadczeń przysługujących członkom korpusu służby cywilnej (Dz. U. z 2018 r. poz. 807).

25. W jakiej wysokości należy wypłacić nagrodę jubileuszową, jeśli pracownik przedstawił pracodawcy dokumenty o dodatkowym okresie zatrudnienia, który uprawnia go do takiej nagrody?

Jeżeli w dniu, w którym pracownik udokumentował prawo do nagrody jubileuszowej upływa okres uprawniający go do dwóch lub więcej nagród, wypłaca się tylko jedną nagrodę – najwyższą.

Jeśli udokumentowany okres jest dłuższy niż wymagany do nagrody jubileuszowej danego stopnia i w ciągu 12 miesięcy upłynie okres, który uprawnia pracownika do nabycia nagrody wyższej, wypłaca się nagrodę niższą w pełnej wysokości. W dniu nabycia prawa do nagrody wyższej wypłaca się wtedy różnicę między kwotą nagrody wyższej a kwotą nagrody niższej*.

* § 6 ust. 5 i 6 w związku z § 6 ust. 7 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie określenia stanowisk urzędniczych, wymaganych kwalifikacji zawodowych, stopni służbowych urzędników służby cywilnej, mnożników do ustalania wynagrodzenia oraz szczegółowych zasad ustalania i wypłacania innych świadczeń przysługujących członkom korpusu służby cywilnej (Dz. U. z 2018 r. poz. 807).

26. Czy członek korpusu służby cywilnej, który rozwiązał stosunek pracy może otrzymać nagrodę jubileuszową, jeżeli do nabycia prawa do tej nagrody brakuje mniej niż 12 miesięcy?

Tak, ale tylko w przypadku, gdy rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło w związku z przejściem na rentę z tytułu niezdolności do pracy lub emeryturę. Nagrodę jubileuszową wypłaca się wtedy w dniu ustania stosunku pracy*.

*§ 6 ust. 4 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie określenia stanowisk urzędniczych, wymaganych kwalifikacji zawodowych, stopni służbowych urzędników służby cywilnej, mnożników do ustalania wynagrodzenia oraz szczegółowych zasad ustalania i wypłacania innych świadczeń przysługujących członkom korpusu służby cywilnej (Dz. U. z 2018 r. poz. 807).

27. Pracownik rozwiązał stosunek pracy w związku z przejściem na emeryturę i wypłacono mu nagrodę jubileuszową, do otrzymania której brakowało mniej niż 12 miesięcy. Czy nagroda ta będzie przysługiwała ponownie, gdy pracownik podejmie pracę w służbie cywilnej i osiągnie faktyczny staż pracy, który uprawnia do tej nagrody?

Nie. Rozwiązując stosunek pracy w związku z przejściem na emeryturę pracownik skorzystał z uprawnienia do wcześniejszej wypłaty nagrody jubileuszowej danego stopnia*. Zatem nie będzie mu przysługiwało prawo do tej nagrody, gdy ponownie podejmie pracę w służbie cywilnej i osiągnie faktyczny staż pracy, który uprawnia do tej nagrody.

* § 6 ust. 4 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie określenia stanowisk urzędniczych, wymaganych kwalifikacji zawodowych, stopni służbowych urzędników służby cywilnej, mnożników do ustalania wynagrodzenia oraz szczegółowych zasad ustalania i wypłacania innych świadczeń przysługujących członkom korpusu służby cywilnej (Dz. U. z 2018 r. poz. 807.).

28. Czy do podstawy wymiaru zasiłku macierzyńskiego należy wliczać nagrody i dodatki zadaniowe?

Nagrody są uwzględniane przy ustalaniu podstawy wymiaru zasiłku macierzyńskiego wówczas, gdy pracownik nie zachowuje do nich prawa i nie są wypłacane w okresie pobierania tego zasiłku*.

Te same zasady obowiązują w przypadku wliczania dodatku zadaniowego do podstawy wymiaru zasiłku macierzyńskiego. Przepisy** nie przewidują możliwości wypłacania tego dodatku za czas, w którym praca nie jest wykonywana, np. w okresie pobierania zasiłku macierzyńskiego. Z tego względu dodatek zadaniowy powinien zostać wliczony do podstawy wymiaru tego zasiłku.

W przypadku dodatku zadaniowego należy jednocześnie zaważyć, że jest on przyznawany na okres wykonywania dodatkowych zadań. Dodatek zadaniowy jest więc składnikiem wynagrodzenia, który przysługuje i jest wypłacany czasowo – do określonego terminu. Z tego względu dodatku tego nie będzie uwzględnić się w podstawie wymiaru zasiłku macierzyńskiego przysługującego po terminie, do którego wypłacano dodatek zadaniowy***.

* Art. 41 ust. 1 w związku z art. 47 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2019 r. poz. 645).

** Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (Dz.U. z 2018 r. poz. 1559 z późn zm.), rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie określenia stanowisk urzędniczych, wymaganych kwalifikacji zawodowych, stopni służbowych urzędników służby cywilnej, mnożników do ustalania wynagrodzenia oraz szczegółowych zasad ustalania i wypłacania innych świadczeń przysługujących członkom korpusu służby cywilnej (Dz. U. z 2018 r. poz. 807).

*** Art. 41 ust. 2 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2019 r. poz. 645).

29. Czy do podstawy wymiaru zasiłku chorobowego i macierzyńskiego należy wliczać dodatek służby cywilnej?

Tak. Dodatek służby cywilnej powinien być uwzględniany przy ustalaniu podstawy wymiaru świadczeń z tytułu niezdolności do pracy − zasiłku chorobowego i macierzyńskiego.

Przy ustalaniu podstawy wymiaru zasiłku chorobowego i macierzyńskiego nie uwzględnia się składników wynagrodzenia, do których pracownik zachowuje prawo i które są wypłacane w okresie pobierania tych zasiłków*. Obowiązujące przepisy** nie przewidują możliwości wypłacania dodatku służby cywilnej za czas, w którym praca nie jest wykonywana, np. w okresie pobierania zasiłku chorobowego i macierzyńskiego. Z tego względu dodatek ten jest wliczany do podstawy wymiaru ww. zasiłków.

* Art. 41 ust. 1 i art. 47 ustawy z dnia 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (Dz. U. z 2019 r. poz. 645).

** Ustawa z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (Dz.U. z 2018 r. poz. 1559 z późn. zm.), rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie określenia stanowisk urzędniczych, wymaganych kwalifikacji zawodowych, stopni służbowych urzędników służby cywilnej, mnożników do ustalania wynagrodzenia oraz szczegółowych zasad ustalania i wypłacania innych świadczeń przysługujących członkom korpusu służby cywilnej (Dz. U. z 2018 r. poz. 807).

30. Jakie okresy zatrudnienia są wliczane do ustalenia odprawy emerytalnej i rentowej?

Do okresów pracy, które uprawniają członka korpusu służby cywilnej do odprawy emerytalnej i rentowej  pracodawca wlicza wszystkie poprzednie zakończone okresy zatrudnienia*. Bierze także pod uwagę inne udowodnione okresy, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów podlegają one wliczeniu do okresu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze. Nie uwzględnia natomiast okresów zatrudnienia w partii komunistycznej (Polskiej Partii Robotniczej i Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej), oraz w organach bezpieczeństwa państwa**, bez względu na stanowisko, które zajmował pracownik.

* Art. 94 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (Dz.U. z 2018 r. poz. 1559, z późn. zm.).

** W rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów (Dz.U. z 2019 r. poz. 430, z późn. zm.).

31. Jakie okresy zatrudnienia uprawniają urzędnika służby cywilnej do dodatkowego urlopu wypoczynkowego?

Do okresu zatrudnienia, który uprawnia urzędnika służby cywilnej do dodatkowego urlopu wypoczynkowego wlicza się okres zatrudnienia w administracji publicznej*.

Pojęcie „administracja publiczna” nie ma jednolitej definicji prawnej w obowiązujących przepisach prawa. Możliwe jest przyjęcie interpretacji, zgodnie z którą administrację tę stanowią organy administracji państwowej, organy administracji rządowej oraz organy samorządu terytorialnego. O zatrudnieniu w administracji publicznej, można byłoby zatem mówić wówczas, gdy dotyczy ono jednostek organizacyjnych, które w sensie strukturalnym i organizacyjnym są (były) urzędami administracji publicznej obsługującymi takie organy.

* Art. 105 ust. 2 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (Dz.U. z 2017 r. poz. 1559, z późn zm.).

32. Na jakich stanowiskach powinni być zatrudniani pracownicy służby bhp? Czy obowiązują ich takie same zasady wynagradzania jak członków korpusu służby cywilnej?

W urzędach administracji rządowej pracownicy służby bhp powinni być zatrudniani na stanowiskach urzędniczych w służbie cywilnej. Wykaz takich stanowisk oraz kwalifikacje zawodowe, które są wymagane do wykonywania pracy na tych stanowiskach określają przepisy prawa*. Nazwę stanowiska, które znajduje się w wykazie (np. specjalista), można rozbudować w opisie stanowiska pracy. W ten sposób zostanie określony rodzaj spraw, które należą do właściwości tego stanowiska (np. specjalista do spraw bhp).

Pracownicy służby bhp, którzy zajmują stanowiska pracy w służbie cywilnej powinni jednocześnie spełniać wymagania kwalifikacyjne niezbędne do wykonywania zadań służby bhp. Wymagania takie określają powszechnie obowiązujące przepisy prawa pracy z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy**.

Pracowników służby bhp, którzy zajmują stanowiska pracy w służbie cywilnej obowiązują takie same zasady wynagradzania jak innych członków korpusu służby cywilnej.

* Załącznik nr 1 do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie określenia stanowisk urzędniczych, wymaganych kwalifikacji zawodowych, stopni służbowych urzędników służby cywilnej, mnożników do ustalania wynagrodzenia oraz szczegółowych zasad ustalania i wypłacania innych świadczeń przysługujących członkom korpusu służby cywilnej (Dz. U. z 2018 r. poz. 807).

** Art. 23711 § 2 zdanie 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2019 r., poz. 1040), § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 2 września 1997 r. w sprawie służby bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. Nr 109, poz. 704, z późn. zm.).

33.  Jakie stanowiska można uznać za „równorzędne pod względem płacowym” ze stanowiskiem naczelnika wydziału w ministerstwie?

Ocena, czy stanowisko jest „równorzędne pod względem płacowym” z innym stanowiskiem w służbie cywilnej powinna wynikać z porównania przedziałów mnożników kwoty bazowej, które służą do ustalania wynagrodzenia zasadniczego.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami* stanowisko naczelnika wydziału w ministerstwie należy do grupy stanowisk koordynujących w służbie cywilnej. Przedział mnożników kwoty bazowej dla tej grupy stanowisk wynosi od 1,0 do 6,0. Porównywalny przedział mnożników ustalono dla grupy stanowisk samodzielnych (1,0 – 6,0) oraz stanowisk średniego szczebla zarządzania (1,5-7,0). Z tego względu stanowiska te można uznać za „równorzędne pod względem płacowym” ze stanowiskiem naczelnika wydziału.

Natomiast stanowiska specjalistyczne (mnożniki 1,0-3,5) oraz stanowiska wspomagające w służbie cywilnej (mnożniki 1,0-2,7) nie powinny być traktowane jako „równorzędne pod względem płacowym” ze stanowiskiem naczelnika wydziału. Górna wysokość przedziałów mnożników, które zostały ustalone dla tych grup stanowisk w sposób zasadniczy odbiega od górnej wysokości przedziału mnożników, określonej dla naczelnika wydziału.

* Załącznik nr 1 i 2 do ww. rozporządzenia do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 29 stycznia 2016 r. w sprawie określenia stanowisk urzędniczych, wymaganych kwalifikacji zawodowych, stopni służbowych urzędników służby cywilnej, mnożników do ustalania wynagrodzenia oraz szczegółowych zasad ustalania i wypłacania innych świadczeń przysługujących członkom korpusu służby cywilnej (Dz. U. z 2018 r. poz. 807).

34. Dyrektor generalny urzędu zawiesił pracownika w pełnieniu obowiązków w związku z prowadzonym przeciw niemu postępowaniem dyscyplinarnym/karnym. Czy temu pracownikowi przysługuje wynagrodzenie, w tym w trakcie przebywania na zwolnieniu lekarskim?

Tak. W okresie zawieszenia w pełnieniu obowiązków, w związku z prowadzonym postępowaniem dyscyplinarnym lub karnym, pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia oraz innych uprawnień przysługujących w służbie cywilnej*. Jeżeli pracownik pozostaje w zatrudnieniu, to jest on objęty ubezpieczeniami społecznymi i posiada prawo do świadczeń z tytułu choroby. Z tego względu przysługuje mu wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy wskutek choroby. Natomiast po przekroczeniu określonych przepisami okresów nieobecności z powodu choroby, pracownikowi przysługuje zasiłek chorobowy**.

* Art. 69 ust. 3 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (Dz.U. z 2018 r. poz. 1559, z późn zm.).

** Art. 92 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2019 r., poz. 1040).

35. Prokurator zastosował wobec pracownika środek zapobiegawczy w postaci zawieszenia w pełnieniu obowiązków służbowych. Czy w okresie tym pracownikowi przysługuje wynagrodzenie?

Nie. Wynagrodzenie przysługuje za pracę wykonaną. Jeżeli pracownik nie wykonuje pracy, to zachowuje prawo do wynagrodzenia tylko wówczas, gdy przepisy prawa pracy tak stanowią*. W okresie zawieszenia w czynnościach służbowych na mocy postanowienia prokuratora przepisy nie przewidują zachowania prawa do wynagrodzenia. Zatem brak jest podstaw do wypłacenia pracownikowi wynagrodzenia za ten czas.

* Art. 80 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2019 r., poz. 1040), w związku z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (Dz.U. z 2018 r. poz. 1559, z późn. zm.).

36. Pracownik został zawieszony w pełnieniu czynności służbowych na skutek postanowienia prokuratora. Czy dyrektor generalny urzędu powinien odrębnie zawiesić tego pracownika w pełnieniu obowiązków, jeżeli zostało wszczęte przeciwko niemu postępowanie karne?

Nie ma uzasadnienia do zawieszenia pracownika w pełnieniu obowiązków na danym stanowisku* w sytuacji, gdy ta sama osoba została zawieszona w pełnieniu czynności służbowych przez prokuratora**. W obu przypadkach pracownik nie tylko jest zwolniony z obowiązku świadczenia pracy na zajmowanym stanowisku, ale wręcz ma zakaz świadczenia pracy na tym stanowisku.

Odmienna sytuacja może wystąpić w przypadku, gdy pracownik zawieszony w czynnościach służbowych przez prokuratora wykonuje również inne zadania, które nie są objęte zakresem pełnienia obowiązków na zajmowanym stanowisku. Dyrektor generalny urzędu powinien wtedy rozważyć celowość pozbawienia tego pracownika dodatkowych obowiązków.

* Art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (Dz.U. z 2018 r. poz. 1559, z późn. zm.).

** Art. 276 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 1987, z późn. zm.).

37. Pracownik został zawieszony w pełnieniu czynności służbowych na skutek postanowienia prokuratora. Czy przysługuje mu wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy wskutek choroby jeżeli przebywa w tym okresie na zwolnieniu lekarskim?

Tak. W okresie zawieszenia w czynnościach służbowych pracownik pozostaje w stosunku pracy, a zatem jest także objęty ubezpieczeniami społecznymi i posiada prawo do świadczeń
z tytułu choroby. Z tego względu przysługuje mu wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy wskutek choroby. Natomiast po przekroczeniu określonych przepisami okresów nieobecności z powodu choroby, pracownikowi przysługuje zasiłek chorobowy*.

* Art. 92 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 2019 r., poz. 1040).

38. Czy okres zawieszenia w pełnieniu czynności służbowych na skutek postanowienia prokuratora wlicza się do okresu zatrudnienia, od którego zależą uprawnienia pracownicze?

Tak. W okresie zawieszenia w czynnościach służbowych pracownik pozostaje w stosunku pracy, choć jest zwolniony z obowiązku świadczenia pracy (ma zakaz świadczenia pracy). Z tego względu okres zawieszenia, który przypada w czasie zatrudnienia, podlega wliczeniu do okresu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze.